Vừng đen , tên khác chi ma, ô ma tử, hồ ma nhân... thuộc loài thực vật họ hồ ma là một loại bổ gan tuyệt vời mà thiên nhiên ban tặng cho chúng ta.
Theo các nghiên cứu của y học hiện đại, vừng đen có hàm chứa chất béo , chất albumin, chất diệp toan, kích thích tố.v.v... tác dụng chống lão hóa, có thể ức chế các tế bào tự do trong cơ thể, chống xơ cứng động mạch, tăng lượng tế bào máu... Theo y học cổ truyền, vừng đen tính bình, vị ngọt, lợi về kinh gan, thận, đại tràng. Có td bổ gan, thận, bổ huyết, nhuận tràng. Dùng trong trường hợp đau đầu, hoa mắt, ù, tai, tóc bạc sớm, da khô, huyết hư, phế âm hư tổn.
Vừng đen , tên khác chi ma, ô ma tử, hồ ma nhân... thuộc loài thực vật họ hồ ma. Theo các nghiên cứu của y học hiện đại, vừng đen có hàm chứa chất béo, chất albumin, chất diệp toan, kích thích tố.v.v... tác dụng chống lão hóa, có thể ức chế các tế bào tự do trong cơ thể, chống xơ cứng động mạch, tăng lượng tế bào máu.v.v.... Theo y học cổ truyền, vừng đen tính bình, vị ngọt, lợi về kinh gan, thận, đại tràng. Có tác dụng bổ gan, thận, bổ huyết, nhuận tràng. Dùng trong trường hợp đau đầu, hoa mắt, ù, tai, tóc bạc sớm, da khô, huyết hư, phế âm hư tổn.
Vừng đen (chi ma) được sử dụng làm món ăn vị thuốc chữa bệnh như sau:
[b]1) Chi ma hạnh đào đường:[ /b] vừng đen 250g, hạnh đào nhân 250 g, đường phèn 0,5kg. vừng đen , hạnh nhân rang chín. Đường phèn đun nóng cho vừng , hạnh nhân vào trộn đều đổ ra đĩa, chờ nguội có thể sắn hoặc cắt thành từng miếng nhỏ ăn cách nhật. Chữa suy nhược thần kinh, rụng tóc, chứng hay quên.
2) Hắc chi ma cao: vừng đen 250gram, mật ong, đường phèn, nước gừng tươi đều 100 gram. Nghiền vừng đen (hoặc cho vừng vào máy xay sinh tố) thành bột lỏng, cho nước gừng, mật ong, đường phèn trộn đều, đun cách thủy 60 đến 90 phút. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 20 ml. Chữa hen suyễn, bé hay ho, người già cơ thể suy nhược.
3) Chi ma phục linh: vừng đen 20 gam, phục linh 25gam, bột mì , mật ong vừa đủ. Phục linh , vừng đen giã nát trộn bột mì và mật ong vào, hấp chín. Ăn thường xuyên để tăng cường thể lực, phòng chống bệnh tật.
[b]4) Hắc chi ma diêm:[ /b] vừng đen rang chín với muối làm nhân bánh hoặc ăn với cơm. Dùng cho sản phụ ít sữa hoặc tắc sữa.
5) Chi ma chúc (cháo vừng): vừng đen 20gam, gạo lứt 50gram. Vừng đen rang chín nấu cháo gạo lứt, thêm đường ăn. Chữa gan thận bất túc, đầu váng, mắt hoa, lưng đau, gối mỏi da khô, huyết hư...
6) Chi ma chỉ khái tán: vừng đen 125gam, đường phèn 30g. Nghiền chung thành bột. Mỗi lần uống 15 -->30 gam. Dùng cho người ho khan lâu ngày, phế âm hư tổn.
7) Chi ma ích trí cao: vừng đen 50 gram, hà thủ ô 50 gram, trai ngọc 20g, thần khúc 50gram, phục linh 50 g, đào nhân 10 gam, bạch truật 50gam, vỏ trong mề gà 10 gam, trần bì 20 gam. Nghiền chung thành bột mịn, cho mật ong vào hoàn viên. Ăn mỗi ngày 10 đến 20gam. Ăn thường xuyên có tác dụng kiện tỳ, cường thận, tóc đen, sinh tủy, tăng cường trí nhớ.
8) Chi ma tứ thần hồ: vừng đen 1.000g, bổ cốt chỉ 30 g, nhục đậu khấu 20gam, ngũ vị tử 20gram, táo tàu 35 gam, gừng tươi 100 g, ngô thù du 10 gam. Tất cả (vừng đen sao thơm; nhục đậu khấu, bổ cốt chỉ, ngũ vị tử, ngô thù du: bỏ hạt) xay khô, tán bột, trộn đều, đựng vào lọ kín. Khi dùng cho nước ấm khuấy tan, không loãng không đặc là được, thêm đường, hấp cách thủy. Phương thuốc có td bổ gan thận, nhuận ngũ tạng.
9) Chi ma câu kỷ ẩm: vừng đen 15gram, hà thủ ô 15gam, câu kỷ tử 15 gam, cúc hoa 9gram. Sắc uống. Chữa nhức đầu, hoa mắt, tóc bạc sớm, đại tiện táo.